Een tentoonstelling met bloemmotieven in tafeldamast in de hoofdrol.
Van 6 november 2010 tot 6 november 2011 in Audax Textielmuseum Tilburg
Rozen, anjers, lelies, distels en viooltjes: bloemen zijn door de eeuwen heen een favoriet motief geweest om af te beelden op tafeldamast. De wijze waarop ze zijn weergegeven varieert in de loop van de tijd en volgt vaak heersende kunststijlen. In de 19de eeuw worden bloemen zo realistisch mogelijk weergegeven. Naast los gestrooide bloemen zie je detaillistisch weergegeven rozen, chrysanten, asters en anjers maar ook met linten samengestrikte boeketten van papavers of lelietjes-van-dalen, soms omkranst door takken, bladeren of guirlandes.
Aan het einde van deze eeuw ontstaat een beweging van ‘sierkunstenaars’ die ageert tegen het kritiekloos kopiëren. De bloemenpatronen zijn vaak te overdadig en de composities te willekeurig. Fabrikanten als Van Dissel uit Eindhoven gaan eigentijdse ontwerpers voor tafeldamast inschakelen. Het nieuwe ‘artistieke damast’ laat zien dat met het naturalistisch weergeven van bijvoorbeeld bloemen is gebroken. Lelies, zonnebloemen maar ook vingerhoedskruid of begonia’s worden gestileerd en zonder schaduwsuggestie, als tweedimensionaal motief afgebeeld. Ze worden als vlakornament weergegeven, in de stijl van de Art Nouveau.
Omstreeks 1920 neemt de belangstelling voor het strenge methodische ontwerpen van textiel af. Er ontstaat een stroming die meer ruimte voor een ongedwongen en spontane vormgeving met vloeiende vormen, in combinatie met geometrische motieven, voorstaat. Dergelijke ontwerpen zijn later aangeduid met de naam Art Deco.
Na 1945 verkopen de linnenweverijen nog enige tijd de vooroorlogse artistieke damasten, maar van werkelijk nieuwe initiatieven om met kunstenaars samen te werken komt het slechts incidenteel.
Enkele bloemontwerpen zijn van Kitty van der Mijll Dekker, een ontwerpster die studeerde aan het Duitse Bauhaus en meer dan 30 jaar verbonden was aan linnenweverij Van Dissel & Zonen in Eindhoven. Zij bedenkt in de jaren 1950 nieuwe kleurstellingen met oker, petrol, mosterd en lila en ontwerpt tafelgoed met een enkel bloem- en bladmotiefje.
Lees hier meer.
